Elk huis zijn kruis

Materiaalkunde

Door: Fanta Voogd

Overal televisieantennes op daken13-02-2009

Er was een tijd dat bijna iedereen in Nederland ’s avonds naar dezelfde tv-programma’s keek. Niet de televisie staat symbool voor dat tijdperk, maar de antenne. Het satirische programma ‘Zo is het toevallig ook nog ’s een keer’ typeerde de televisieantenne in 1964 treffend als ‘het kruis van de beeldreligie’.

Er was een tijd dat het zinvol was om boos te worden op een apparaat. Dit blad is misschien niet het geschiktste podium voor een dergelijke mijmering, maar toch was het wel gemakkelijk. Voordat je een haperend toestel terugbracht naar de winkel of zelf open schroefde, gaf je er eerst een flinke dreun op. Dat bood vaak – in elk geval tijdelijk – een oplossing. Televisie kijken had in die tijd nog een fysieke dimensie. Zappen heette schakelen. Daarvoor liep je naar het toestel en draaide je aan een grote, stugge knop. Als het flink had gewaaid, kon het gebeuren dat het beeld dubbel werd weergegeven, dat het ‘sneeuwde’ of ruiste. Dan moest er iemand het dak op om te draaien en te morrelen aan de antenne. Wanneer dat het gewenste effect had, schreeuwde iemand bij de televisie naar een intermediair op de trap, die het goede nieuws vervolgens doorgaf aan degene op het dak. Vaak kwam dat bericht te laat en had het gezinslid op het dak de antenne juist weer ijverig verder bewogen.