Willem Kolff, de Vader van de kunstorganen

Bio(medische) technologie

Door: ton van doorn

Me(di)canicien30-11--0001

De arts Willem Johan Kolff heeft miljoenen mensen het leven gered. De uitvinder van de kunstnier had in 1945 de wereldprimeur: hij genas iemand door dialyse. Ook stond de 95-jarige Nederlandse Amerikaan aan de basis van de hart-longmachine en het kunsthart. 'Kolff bracht als eerste ter wereld medici en technici bij elkaar en liet ze samenwerken.'

Met de restanten van een neergeschoten Duitse bommenwerper, een waterpomp uit een T-Ford, een met 70 l spoelvloeistof gevulde emaillen bak, een slang en meters worstenvel bouwt Willem Kolff in 1942 een kunstnier. Zijn eerste patiënt is een joodse man die te ziek is voor transport naar Duitsland en in het Kamper Stadsziekenhuis terechtkomt, waar Kolff werkt als internist. De man heeft een tumor aan zijn prostaat die zijn urinewegen blokkeert. De urine hoopt zich op in zijn nieren, wat uremie veroorzaakt, een bloedvergiftiging waarbij de opeenstapeling van afvalstoffen in het lichaam ten slotte fataal is. Als de man wegzakt in een coma, besluit Kolff, zoon van een sanatoriumdirecteur, de kunstnier te gebruiken. Hij tapt ongeveer 50 cc (0,05 l) bloed af, lengt dat aan met heparine om bloedstolling te voorkomen en brengt de vloeistof in het dialyseapparaat, dat door de motor van een oude naaimachine wordt aangedreven. Daarna spuit hij het bloed weer in het lichaam van de man. Al snel treden er complicaties op, 'niet bij de patiënt, maar bij de machine', zoals Herman Broers in de biografie Dokter Kolff, kunstenaar in hart en nieren schrijft. De verbinding tussen slang en machine raakt los, waardoor bloed in de spoelbak lekt, dat later met de spoelvloeistof over de vloer begint te stromen. Daarna begeeft de naaimachine het. Voordat het apparaat is gerepareerd, sterft de man.

Lees verder in De Ingenieur Nr.2