Duitse doorgronders

Werktuigbouwkunde

Door: Drs. Timo Können

Herrenknecht bouwt boormachines voor tunnels30-11--0001

Het Duitse bedrijf Herrenknecht bouwt tunnelboormachines, levert ze af op de plaats van bestemming, en werkt het aannemersbedrijf dat de installatie gaat gebruiken, in. 'Het opleiden van de aannemersploeg kan drie weken duren, maar door onvoorziene problemen ook wel eens drie maanden.' De grootste machine die Herrenknecht heeft geleverd, had een diameter van 15,43 m.

'Wat daar wordt gebouwd, noemen we een boorschild', zegt David Salameh, wijzend op een boven ons uit torenende staalconstructie. 'Het is een soort conservenblik met een doorsnee van zo'n 13 m en een lengte van 10 m, dat direct achter het front van de boor komt. Dat front, een grote schijf van staal met daarop messen en beitels, doet het eigenlijke boorwerk. Het schild dient vooral om te voorkomen dat de tunnel achter het boorfront meteen weer instort.' Als de boormachine klaar is, gaat die bij het Oostenrijkse Innsbruck twee tunnels boren voor een hogesnelheidslijn. Vanaf een werkpodium naast het schild werpen we een blik in het inwendige. De achterste helft ontbreekt nog; het gedeelte dat al wel klaar is bestaat uit drie aan elkaar gelaste segmenten. Elk segment is een stukje cilinder met daaraan vast een constructie van stalen armen die het geheel stevigheid moet geven. De armen zijn met bouten en moeren in elkaar geschroefd. De moeren zien er gewoon uit, maar hebben wel de diameter van een ontbijtbord. 'Het gehele geval bestaat straks uit zeven of acht segmenten van 50 ton per stuk', zegt Salameh. 'Als ze allemaal op hun plaats zitten, ontstaat een draagkruis dat in staat is om de krachten op de snijschijf op te vangen.' Plaats van handeling is een fabriekshal in het Franse plaatsje Drulingen in de Elzas, dichtbij de grens met Duitsland. De hal hoort bij het complex van staalbedrijf Sotralentz. De hier geproduceerde componenten zijn bedoeld voor de Duitse firma Herrenknecht, fabrikant van tunnelboormachines. De banden tussen de twee bedrijven zijn hecht. Zo brengt Dominique Zaegel, die bij Herrenknecht in dienst is, al zijn werkdagen door op het terrein van Sotralentz. Zijn taak is erop toezien dat alle schilden en snijschijven er precies zo uit komen te zien als de afnemer wil. De afmetingen moeten binnen de toleranties blijven en, nog belangrijker, de kwaliteit van de vele lassen moet goed zijn. 'Er werken hier 44 lassers in drie ploegen, 24 uur per dag, alleen voor Herrenknecht', zegt Zaegel. 'Deze maand maken ze in totaal 24 000 manuren - tot teleurstelling van Herrenknecht, die er 48 000 had gewild. Maar Sotralentz moet ook nog andere opdrachtgevers tevreden houden.'

Lees verder in De Ingenieur Nr.20/21