FOM Rijnhuizen test materialen voor wand ITER

Materiaalkunde - Technische natuurkunde

maandag 24 oktober 2011Het FOM-Instituut voor Plasmafysica in Rijnhuizen heeft de Magnum-PSI (Plasma Surface Interaction) in gebruik genomen. Hierin worden straks testmaterialen bestookt met agressieve plasma’s. Het doel: de allerbeste materialen vinden voor de wand van fusiereactor ITER.

In dit volledig zelfgebouwde apparaat komt het plasma van links. Daarin wordt het geïoniseerde gas - waterstof, deuterium of helium - gemaakt.

In de verticale buizen zitten lasers die de dichtheid en de temperatuur van het plasma meten. Dat komt in het midden van de foto terecht op een trefplaat van het te testen materiaal. Hierbij slaan deeltjes los die als ongewenste vervuiling in het plasma terechtkomen. In de witte kamer uiterst rechts vindt het materiaalonderzoek plaats.

‘Wij kunnen nu voor het eerst onderzoeken wat er onder de zeer intense omstandigheden van ITER met een reactorwand gebeurt’, zegt Rijnhuizen-directeur prof.dr.ir. Richard van de Sanden. Bij de eerste proeven is al een temperatuur van 27 000 °C gehaald en een vermogen van 8 MW/m².

De testopstelling is bijna compleet. Er komt alleen nog een grote permanente magneet van 3 T omheen, die zorgt dat het plasma urenlang blijft bestaan. Die proef bij langere tijdsschalen is cruciaal, aangezien ITER ook voor langere tijd moet draaien om netto energie te leveren.