Natuurlijk quasikristal uit ruimte

Materiaalkunde

In Siberië ontdekte steen blijkt een meteoriet te zijn

donderdag 19 januari 2012De bijzondere steen die in 2009 is gevonden in Siberië, bevat het enige bekende voorbeeld van een op natuurlijke wijze gevormd quasikristal. Nu blijkt dat de rots waarschijnlijk een meteoriet is.

Een quasikristal is een geordende structuur, maar in tegenstelling tot veruit de meeste kristalvormen herhalen de patronen zich nooit.

In de kunst zijn dit soort patronen al eeuwen bekend, maar tot de jaren tachtig had niemand gedacht dat ze ook in materialen voorkwamen. Toen deed de Israëliër prof. Daniel Schechtman zijn opzienbarende ontdekking van een quasikristal in een legering van aluminium en mangaan. Dat leverde hem in 2011 de Nobelprijs voor de scheikunde op.

Maar het kristal van Schechtman is door mensenhanden gemaakt in het lab. In 2009 ontdekte een Italiaanse onderzoeker in Siberië een stuk steen, waarin verrassend genoeg ook een quasikristal waarneembaar was.

Dit materiaal is nu getest in een massaspectrometer. Daaruit kwam een patroon van zuurstofisotopen naar voren dat op aarde niet voorkomt. Ook werd een type siliciumoxide gevonden dat alleen onder hoge druk ontstaat, bijvoorbeeld in de aardkorst of bij botsingen met hoge snelheid, zoals wanneer een meteoriet op de aarde knalt.